Parki narodowe i przyroda Ciekawe miejsca

Bociany w Polsce – gdzie zobaczyć

Klekot na kominach i słupach, gniazda w każdej wsi nad rzeką, stada żerujące na podmokłych łąkach i wielkie zgromadzenia przed odlotem – Polska to kraj bocianów. Przewodnik po miejscach, gdzie obserwuje się je najłatwiej, i po tym, kiedy przyjechać.

Fot. Krzysztof Popławski, Public domain

czas: 1–3 dnitrudność: łatwa

Bocian biały to jeden z symboli polskiej wsi. W Polsce gniazduje ogromna część światowej populacji tego gatunku – szacuje się, że nawet co piąty bocian biały na świecie wykluwa się właśnie u nas. Bociany wracają z Afryki wiosną, wychowują młode na gniazdach w wioskach i na łąkach nad rzekami, a pod koniec lata odlatują. Dla obserwatorów przyrody i rodzin z dziećmi to jedna z najłatwiej dostępnych atrakcji przyrodniczych w kraju.

Kiedy przylatują i odlatują

Pierwsze bociany pojawiają się zwykle pod koniec marca, a większość przylatuje w kwietniu. W maju i czerwcu na gniazdach siedzą pisklęta, a w lipcu młode uczą się latać. Pod koniec sierpnia ptaki zbierają się w stada i odlatują na południe – to dobry moment, by zobaczyć dziesiątki bocianów naraz na jednym polu.

Warmia i Mazury

Na Warmii i Mazurach bociany są wszechobecne. Są tu wsie, w których gniazd jest więcej niż domów, a ptaki budują je na dachach stodół, kominach i dawnych słupach. Szczególnie dużo gniazd widać w okolicach Bartoszyc i Pieniężna, w dolinach Łyny i Wałszy.

Pentowo nad Narwią

W Pentowie koło Tykocina działa ośrodek nazywany Europejską Wsią Bocianią – z dziesiątkami gniazd, wieżą widokową i ścieżką przyrodniczą nad doliną Narwi. To jedno z najlepszych miejsc w Polsce, by obserwować bociany z bliska.

Doliny Biebrzy, Narwi i Bugu

Rozległe, podmokłe łąki w dolinach Biebrzy, Narwi i Bugu to idealne żerowiska. Podczas spływu kajakowego lub spaceru po kładkach łatwo zobaczyć bociany brodzące w trawie w poszukiwaniu żab i owadów.

Ujście Warty

W Parku Narodowym „Ujście Warty” bociany żerują na zalewanych łąkach razem z czaplami, gęsiami i żurawiami. Wieże obserwacyjne pozwalają oglądać je bez płoszenia.

Bocian czarny

Bocian czarny jest znacznie rzadszy i płochliwy. Gniazduje w głębi starych lasów, z dala od ludzi. Najłatwiej zobaczyć go nad leśnymi rzekami i stawami – na przykład w Bieszczadach, na Roztoczu czy w Puszczy Białowieskiej.

Jak obserwować

Zachowaj dystans od gniazd i nie podchodź do nich.
Zabierz lornetkę – najlepsze widoki są z daleka.
Najwięcej ruchu jest rano i pod wieczór, gdy ptaki karmią młode.

Ciekawostki

Bociany wracają często do tego samego gniazda przez wiele lat, rozbudowując je co sezon.
Duże gniazdo może ważyć kilkaset kilogramów.

Z dziećmi

Liczenie gniazd w czasie podróży i obserwacja karmienia młodych to świetna zabawa dla dzieci.

Kiedy przyjechać

Od kwietnia do sierpnia; czerwiec i lipiec to czas, gdy na gniazdach widać pisklęta.

W okolicy

Gdzie spać

Na Podlasiu, Warmii i nad rzekami działają agroturystyki i pensjonaty, często z gniazdem bocianim na podwórku – zobacz noclegi. Więcej przyrody: kategoria Parki narodowe i przyroda.